What is a search fund? Explanation, operation, and financing of search funds
Steeds meer ondernemers en investeerders komen het begrip search fund tegen bij business acquisitions in het MKB. Ook als overnameadviseur komen wij dit steeds vaker tegen in onze dagelijkse praktijk. Toch is voor velen nog onduidelijk wat een search fund precies is, hoe het model werkt en waarom deze vorm van ondernemerschap de afgelopen jaren sterk aan populariteit wint in Nederland.
In dit artikel leggen we uit wat een search fund precies is, hoe het search fund-model is opgebouwd en gaan wij in op de belangrijkste aandachtspunten bij overnamefinanciering door search funds.
Wat is een search fund?
Een search fund is een investeringsmodel waarbij één of meerdere ondernemers kapitaal ophalen om één bestaand MKB-bedrijf te vinden, over te nemen en vervolgens zelf te leiden.
De ondernemer, ook wel de searcher, haalt in eerste instantie kapitaal op bij investeerders om het zoekproces te finance. Zodra een geschikte onderneming is gevonden, wordt aanvullende financiering aangetrokken voor de overname. Na closing treedt de searcher toe als bestuurder en aandeelhouder.
Het search fund-model vindt zijn oorsprong in de Verenigde Staten en is daar sinds de jaren tachtig een bewezen route naar ondernemerschap, vooral voor jonge ondernemers die op jonge leeftijd direct eigenaar en bestuurder willen worden.
Op basis van onderzoek van Stanford University en IESE zijn wereldwijd circa 1.100 search funds opgericht (peildatum 2023). Sinds 2021 is het model ook structureel actief in Nederland.
Waarom wint het search fund-model aan populariteit in Nederland?
Search funds winnen aan populariteit omdat zij op meerdere punten aansluiten bij de praktijk van het Nederlandse MKB:
Bedrijfsopvolging
: Search funds bieden een oplossing voor ondernemers die een opvolger zoeken die niet alleen financieel kan overnemen, maar ook persoonlijk betrokken is bij de continuïteit en verdere ontwikkeling van het bedrijf.
Unieke marktpositie
: Door de focus op één overname richten search funds zich op gevestigde MKB-ondernemingen met stabiele kasstromen, die vaak te klein zijn voor private equity en te volwassen voor venture capital.
Duidelijke niche
: Search funds vullen daarmee een segment in het investeringslandschap dat traditioneel onderbelicht blijft, met toegang tot stabiele ondernemingen en voorspelbare cashflows.
Continuïteit voor verkopers
: In vergelijking met een individuele MBI-constructie biedt een search fund vaak meer rust en zekerheid, doordat de opvolger wordt ondersteund door een betrokken investeerdersgroep met kapitaal en ervaring.
Financiële zekerheid
: De combinatie van een gemotiveerde ondernemer en investeerdersondersteuning versterkt de financierbaarheid van de transactie en vergroot de kans op een duurzame voortzetting op de lange termijn.
Wat is het verschil tussen een search fund, MBI en private equity?
Onderstaande vergelijking laat zien hoe search funds zich positioneren ten opzichte van MBI candidates en private-equitypartijen. Daarbij wordt duidelijk dat search funds een unieke positie innemen, met meer beschikbaar kapitaal en ondersteuning dan een individuele MBI, en een langere betrokkenheid dan private equity.
Welke bedrijven zijn geschikt voor een search fund?
Search funds richten zich doorgaans op gevestigde MKB-bedrijven met stabiele kasstromen. De typische kenmerken van overnamekandidaten zijn:
- Ondernemingswaarde in het MKB-segment.
- Bewezen businessmodel.
- Voorspelbare EBITA en cashflow.
- Te klein voor traditionele private equity.
- Te volwassen voor venture capital.
Hoe werkt een search fund? De vier fasen uitgelegd
Het search fund-model kent een duidelijke levenscyclus, bestaande uit vier opeenvolgende fasen.
Fase 1: Search capital ophalen
In deze fase haalt de ondernemer kapitaal op om het zoekproces te financieren.
- Financiering van salaris en zoekkosten.
- Investeerders committeren zich op de persoon.
- Vaak preferente rechten bij de uiteindelijke overname.
- Duur: 1-6 maanden.
Fase 2: Zoeken en overname realiseren
De searcher zoekt actief naar een passende onderneming.
- Selectie van overnamekandidaat.
- Presentatie van de deal aan investeerders.
- Ophalen van acquisitiefinanciering.
- Start van het overnameproces.
- Duur: 12-24 maanden.
Fase 3: Waardecreatie na overname
Na de overname wordt de searcher bestuurder van de onderneming. De focus ligt op:
- Professionalisering van processen.
- Strategische groei.
- Risicobeheersing.
- Versterken van management en structuur.
- Duur: 4-7 jaar.
Fase 4: Exit
Wanneer ondernemer en investeerders hun rendement willen realiseren:
- Start het verkoopproces.
- Worden opbrengsten verdeeld op basis van de participaties.
- Duur: 6 maanden.
Hoe worden overnames door search funds gefinancierd?
Overnames door search funds worden doorgaans gefinancierd met een combinatie van equity en vreemd vermogen. Deze opbouw werkt goed omdat elke financieringsvorm een duidelijke rol heeft en de belangen van ondernemer, investeerders en financiers met elkaar in balans brengt.
Door de centrale rol van de ondernemer en het vaak beperkte track record als bestuurder vraagt deze financieringsstructuur om een zorgvuldige en realistische opzet.
In de praktijk bestaat de financiering meestal uit vier vaste componenten:
1. Bancaire financiering
Bancaire financiering vormt in de meeste gevallen de basis van de overnamestructuur. Banken bieden relatief gunstige rentecondities, maar stellen duidelijke eisen aan kasstromen, zekerheden en de rol van de ondernemer. Omdat search funds sterk afhankelijk zijn van één ondernemer, kijken banken nadrukkelijk naar het profiel van de searcher en de kwaliteit van de investeerders achter het fonds. Een heldere positionering en realistische structuur zijn daarbij essentieel.
Kenmerkend voor bancaire financiering bij search funds:
- Doorgaans circa 2,0 tot 2,5 keer EBITDA.
- Strikte convenanten en rapportageverplichtingen.
- Sterke focus op de persoon van de searcher.
2. Mezzaninefinanciering
Mezzaninefinanciering wordt ingezet als aanvulling op bancaire financiering wanneer extra ruimte nodig is. Deze financieringsvorm is flexibeler dan een banklening, maar kent hogere kosten. In de praktijk wordt mezzaninefinanciering vooral gebruikt bij grotere MKB-transacties of wanneer een search fund groeiruimte wil behouden voor toekomstige acquisities.
Kenmerkend voor mezzaninefinanciering:
- Aanvullend op bancaire financiering.
- Minder strikte convenanten.
- Hogere rente dan bankfinanciering.
3. Verkoperslening
A seller's loan is een veelgebruikte financieringsvorm bij search funds. Hierbij verstrekt de verkoper een achtergestelde lening aan de koper als onderdeel van de overnamestructuur. Het vertrouwen is bij search funds van grote waarde, zowel richting banken als richting investeerders.
Kenmerkend voor een verkoperslening:
- Achtergesteld ten opzichte van bancaire financiering.
- Versterkt de totale financierbaarheid.
- Toont vertrouwen van de verkoper in de ondernemer.
4. Equity-inbreng
Naast vreemd vermogen brengt het search fund zelf eigen vermogen in. Deze equity-inbreng bestaat uit kapitaal van de ondernemer en de investeerders gezamenlijk. De structuur zorgt voor een duidelijke belangenalignatie tussen ondernemer en investeerders en vormt een belangrijk fundament onder de financiering.
Kenmerkend voor de equity-inbreng:
- Doorgaans 25 tot 30 procent van de ondernemingswaarde.
- Gezamenlijke inbreng van ondernemer en investeerders.
- Investeerders participeren vaak via cumulatief preferente aandelen.
Waarom is goede begeleiding bij search funds essentieel?
Het financieringstraject van een overname door een search fund vraagt om extra aandacht en voorbereiding. Door de centrale rol van de ondernemer, de betrokkenheid van investeerders en de combinatie van verschillende financieringsvormen is de structuur vaak complexer dan bij een reguliere MKB-overname.
Juist daarom is het belangrijk om al in een vroeg stadium na te denken over de financierbaarheid van de transactie. Dit voorkomt verrassingen nadat overeenstemming is bereikt met de verkoper en vergroot de kans op een soepel en beheersbaar overnametraject.
Een adviseur met ervaring in search funds helpt bij het structureren van de financiering, het positioneren richting banken en schuldfondsen en het bewaken van de belangen van alle betrokken partijen. Onze financieringsspecialisten beschikken over ruime ervaring met overnamefinancieringen in uiteenlopende sectoren en hebben toegang tot een breed netwerk van banken en alternatieve financiers. Daarmee begeleiden wij search funds gericht en zorgvuldig bij de acquisitie van een onderneming.
Why choose Match Plan?
Match Plan begeleidt ondernemers, searchers en investeerders bij search funds van de eerste oriëntatie tot en met closing. Als onafhankelijk adviseur zorgen wij voor een gestructureerd traject waarin belangen, continuïteit en financierbaarheid centraal staan. Wat wij voor u betekenen:
- Volledige begeleiding bij overnames en financieringen.
- Ruim 30 jaar ervaring in MKB-bedrijfsovernames.
- Strategisch meedenken over structuur, waardering en onderhandelingen.
- Onafhankelijk en transparant advies.
- Coördinatie van het volledige traject.
Wilt u weten wat een search fund voor uw situatie kan betekenen of hoe een overname financierbaar kan worden ingericht? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
Contact
Please fill in your contact details and we will contact you as soon as possible.
"""*"" indicates required fields
Telephone
Would you prefer to contact us directly by telephone?
Then you can call +31 85 013 00 75.
- Over 30 years of experience
- 100% independent advice
- 1000+ entrepreneurs guided
Related blogs
No obligation Advice
Over 30 years of experience
Please feel free to contact us
advisors for an introduction.
✔ Business sale
✔ Company takeover
✔ Acquisition financing
✔ Independent assessment